Ιστορικό

Πως ξεκίνησε…

Ένα λευκό πανί στο Σύνταγμα...

Ένα πανί στην Πλατεία Συντάγματος που φρόντισε να στήσει ένα «αριστοκρατικό» ζαχαροπλαστείο στην πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, ήταν εκείνο που σύστησε τον κινηματογράφο στο ελληνικό κοινό με κάποια καθυστέρηση σε σχέση με τη Δύση, που ψυχαγωγείτο με την Έβδομη Τέχνη ήδη από το τέλος του 19ου αιώνα. Τον ρόλο των πρώτων αιθουσών πήραν στη συνέχεια τα καφενεία. Οι σινεφίλ θαμώνες γέμιζαν τις καρέκλες τόσο, που το θέατρο άρχισε να αισθάνεται έναν ισχυρό ανταγωνιστή. Οι πρώτοι θερινοί κινηματογράφοι, ωστόσο, εμφανίστηκαν ως τις αρχές του 1920 και οι μαρτυρίες των παλιών κινηματογραφιστών θέλουν ως πρώτα στέκια την «Αίγλη», το «Βοξ», το «Θησείο» και το «Παλλάς».

Το προφίλ των πρώτων θερινών κινηματογράφων : Μία μάντρα, όπου μπορούσε κανείς να απολαύσει τη βωβή ταινία (που προβαλλόταν από χειροκίνητες μηχανές) παρέα με ποτό και υπό τους ήχους ζωντανής ορχήστρας. Εισιτήριο δεν υπήρχε. Οι σινεφίλ πλήρωναν μόνον το ποτό τους μέχρι το 1937, οπότε και καθιερώθηκε το αντίτιμο της προβολής. Την ίδια εποχή στην ελληνική ύπαιθρο ένα πανί στις πλατείες αρκούσε, για να στηθεί ένας περιοδεύων κινηματογράφος. Στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής δε, πολλοί από τους χώρους προβολής επιτάχθηκαν για να παρουσιάσουν οι Γερμανοί ταινίες με προπαγανδιστικό περιεχόμενο.

Στα μέσα του '70 άρχισε η μεγάλη πτώση - όπως και του εγχώριου σινεμά - με την επικράτηση της T.V. Έως τα μέσα του '80, από τα 415 θερινά σινεμά που λειτουργούσαν τη δεκαετία του '60 και τα 308 της δεκαετίας του '75, είχαν απομείνει 76 σε Αθήνα - Πειραιά και περίχωρα.

Μόνο από τις αρχές του 1990 και ύστερα άρχισε η αντίστροφη μέτρηση και από τότε μέχρι σήμερα έχουμε γύρω στα 15 νέα ή σε επαναλειτουργία θερινά σινεμά. Ανάμεσά τους τα «Αττικόν Αλσος», «Κάρμεν», «Σινέ Ψυρή», «Αφροδίτη», «Μελίνα», «Εύα» κ.α.

Οι Κινηματογράφοι Του Βόλου

Ένα σύντομο οδοιπορικό στο πέρασμα του χρόνου από το 1950 και μετά στη πόλη του Βόλου για να θυμηθούμε τα παλιά σινεμά και να δούμε τι απέμεινε σήμερα.. Αν αρχίσουμε από την Ν. Ιωνία στην αρχή της συνοικίας συναντάμε πρώτα τον ΑΡΙΩΝ, την ΔΑΦΝΗ, το ΠΑΝΘΕΟΝ πιο πάνω και κοντά στο ποτάμι συναντάμε το ΛΥΡΙΚΌ ένας χειμερινός κινηματογράφος με τα όλα του, δίπλα ανηφορίζοντας προς τη συνοικία ανταμώνουμε τη ΑΡΓΩ, & ΝΕΑ ΑΡΓΩ και σε συνέχεια την ΝΙΚΗ, επίσης χειμερινός, κάνοντας λίγο λοξά στη διαδρομή μας μερικά τετράγωνα πιο πάνω θα δούμε έναν άλλο χειμερινό κινηματογράφο το ΠΑΛΛΑΣ, απέναντι το ΗΡΩΔΕΙΟ, και πιο δεξιά τα ΟΔΥΣΣΕΙΑ, ένα σύμπλεγμα από δύο θερινούς και έναν χειμερινό κινηματογράφο που γνώρισαν μεγάλες δόξες την εποχή της δεκαετίας του ΄60-΄70. Παίρνοντας την ευθεία για να πάμε για Βόλο προσπερνάμε έναν ιστορικό και πολύ γνωστό θερινό σινεμά τα ΗΛΥΣΙΑ, και λίγο πιο κάτω το ΣΤΑΡ, με παράδοση στα καουμπόικα της εποχής.

Καθώς ο δρόμος μας οδηγεί στην είσοδο του Βόλου στην πανέμορφη και μοναδική παραλία με τα καφενεδάκια και τα γνωστά τσιπουράδικα, ο πρώτος που θα συναντήσουμε χειμερινός κινηματογράφος αν και νέος στη λίστα, ιδρύθηκε το 1962 είναι το ΑΤΤΙΚ όπου εδώ πλέον παντρεύουμε την ομορφιά με την τέχνη και την τεχνολογία. Μιλάμε για το στολίδι της παραλίας με προδιαγραφές θεάτρου, άνετα και πολλά καθίσματα κ.λ.π. Συνεχίζοντας τη βόλτα μας στην παραλία βρίσκουμε άλλον ένα χειμερινό τον ΚΡΟΝΟ, επίσης παλιό κινηματογράφο με τα αρώματα στα διαλείμματα, και την γνωστή γαλαρία με 2 δραχ. Εισιτήριο τότε, ενώ η επόμενη στάση μας είναι σ΄ έναν ιστορικό από το 1928 και μέχρι σήμερα χειμερινό κινηματογράφο το ΑΧΙΛΛΕΙΟ που από το 1998 άλλαξετ η δομή του με την νέα τεχνολογία, φτιάχνοντας δύο αίθουσες και μια καφετέρια που λειτουργούνε μέχρι και σήμερα. Η βόλτα μας συνεχίζετε και τα επόμενα σινεμά προβάλουν γοητευτικά στα μάτια μας, ΤΙΤΑΝΙΑ & REX ένα δίδυμο κινηματογραφικό κατασκεύασμα με προπολεμική ιστορία.

Περνούμε στην άλλη πλευρά της παραλίας και εδώ θα βρούμε τον δεύτερο κινηματογράφο που λειτουργεί από το 1930, θερινός και διατηρητέος, κομψός & αγέρωχος, στο καλύτερο σημείο της πόλης.

Ο λόγος για την ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ, ένας κινηματογράφος φορτωμένος με ιστορία, μέχρι και σήμερα που λειτουργεί με όλες τις παραμέτρους της τεχνολογίας ήχου και εικόνας. Παραπλεύρως και σε ισοσκελή θέση η ΘΕΤΙΣ, ο ΟΡΦΕΑΣ, τα ΚΥΜΑΤΑ και λίγα τετράγωνα πιο κάτω το LIDO. Ανηφορίζοντας την κεντρική οδό του Βόλου την Ελευθερίου Βανιζέλου, εντυπωσιαζόμαστε με την τοποθέτηση των υπολοίπων κινηματογράφων, ο ένας πλάι στον άλλον ΕΣΠΕΡΟΣ, ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ, ΦΡΥΝΗ, ΔΙΑΝΑ, ΑΪΝΤΑ, ΙΩΛΚΟΣ, ΝΕΡΑΪΔΑ και ο τελευταίος των «μοϊκανών» το cine ΑΛΗΔΡΟΜΗΤΗ. Στην επόμενη στροφή στα ανατολικά του Βόλου βρίσκουμε άλλους τρεις , τα ΟΛΥΜΠΙΑ,το ΑΚΡΟΠΟΛ, την ΟΑΣΙΣ και με αυτούς τους κινηματογράφους καταλήγουμε στον αριθμό των 33 αιθουσών , την χρυσή εποχή της δεκαετίας του ’60.

Ήταν μια ευχάριστη βόλτα στον παλιό Βόλο τότε που μοναδική διασκέδαση ήταν μόνο ο κινηματογράφος.

Για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι καινούργιοι…..

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΡΙΝΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗ ΠΟΛΗ ΜΑΣ

Ήταν καλοκαίρι του 1930, κάπου στο κέντρο της πόλης και κοντά στην γραφική παραλία, ιδρύεται ο πρώτος θερινός κινηματογράφος του Βόλου. Ήταν ο δεύτερος μετά το ξεκίνημα του τότε Αχίλλειον από το 1928, δίπλα στη μάντρα του Φάνη.

Ο χώρος που επιλέχτηκε ήταν στην αυλή του μεγάρου Σαραφόπουλου, πολύ πρόχειρα και με την τεχνολογία του '30 στήθηκε οθόνη, μια κινηματογραφική μηχανή και δειλά-δειλά άρχισαν να προβάλλονται οι πρώτες ταινίες εκείνης της εποχής. Θα πρέπει να τονίσουμε, ότι τότε δεν υπήρχαν ελληνικές ταινίες, μόνο κάτι ξένες παραγωγές και ορισμένα ντοκιμαντέρ. Μεγάλη η περιέργεια των βολιωτών στην πρώτη εμφάνιση του καλοκαιρινού κινηματογράφου. Οι βραδινές προβολές συγκέντρωναν την ελίτ του Βόλου μετά πάντα από το δείπνο, μάλιστα όταν η εφημερίδα έγραφε, « Σήμερα προβάλλεται η ταινία......σε λαϊκή απογευματινή προβολή και σε δεύτερη προβολή μετά φαγητού θα παιχτεί η ταινία..... ».

Σαν πρώτη ονομασία του κινηματογράφου δόθηκε το όνομα «ΕΣΠΕΡΟΣ» πολύ σύντομα όμως άλλαξε σε «ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ».

Οι προβολές συνεχίζονταν με μεγάλη επιτυχία, καθημερινά ο κινηματογράφος ήταν γεμάτος ειδικά στη βραδινή προβολή. Σε πολύ μικρό διάστημα άρχισαν να ξεφυτρώνουν κι άλλοι κινηματογράφοι, ήταν βλέπετε της μόδας εκείνη την εποχή. Δίπλα από την ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ απέναντι και λίγο πιο κάτω στην παραλία έκαναν την εμφάνιση τους το κινηματοθέατρο «ΘΕΤΙΣ», τα «ΚΥΜΑΤΑ», ο «ΟΡΦΕΑΣ» και το «REX». Στις αρχές της 10ετιας του '60 ο Βόλος είχε 38 Κινηματογράφους. Κατά τη διάρκεια του πόλεμου του 1940 και κατά τον σεισμό του 1955 το μέγαρο Σαραφόπουλου υπέστη μεγάλες ζημιές, αργότερα ο χώρος ξανακτίστηκε χάνοντας όμως μέρος από την αρχική του μορφή, συνέχισε δε να υφίσταται ως θερινός κινηματογράφος μέχρι και σήμερα.

Η ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ κατά καιρούς φιλοξένησε μεγάλα ονόματα του καλλιτεχνικού και πνευματικού κόσμου, ονόματα του θεάτρου που γράψανε τη δική τους ιστορία. Όπως η Άννα & Μαρία Καλουτά, Σπεράντζα Βρανά ,η Ρένα Ντορ, ο Πέτρος Κυριακός, ο Γιώργος Οικονομίδης και άλλοι πολύ. Γνώρισε μεγάλες δόξες την περίοδο που ήκμαζε ο Ελληνικός κινηματογράφος με τις μεγάλες παραγωγές με συντελεστές και μεγάλα ονόματα ηθοποιών και σκηνοθετών που κατέγραψαν ανεξίτηλα στη μεγάλη γοητευτική οθόνη του κινηματογράφου.

Κατά καιρούς φιλοξενήθηκαν και παραστάσεις από μεγάλα ονόματα του θεάτρου όπως ο ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΧΡΗΣΤΟΣ, ο ΚΩΣΤΑΣ ΒΟΥΤΣΑΣ, ο ΝΤΙΝΟΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, η ΜΑΡΘΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ με την ΜΑΡΩ ΚΟΝΤΟΥ, η ΝΕΝΑ ΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΥ, η ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, ο ΝΙΚΟΣ ΔΑΔΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, η ΚΑΙΤΗ ΠΑΠΑΝΙΚΑ, ο ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, ο ΝΙΚΟΣ ΤΣΟΥΚΑΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΣΙΟΣ (Ταμτάκος), ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΑΜΙΩΤΑΚΗ, ΡΙΑ ΔΕΛΟΥΤΣΗ, ΓΙΑΝΝΗΣ & ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΖΑΚΟΣ, ΚΑΡΙΟΦΥΛΙΑ ΚΑΡΑΜΠΕΤΗ, Ο ΝΙΚΟΣ ΡΙΖΟΣ, Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΤΖΑΣ, Η ΕΛΝΤΑ ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΥ,ΧΑΡΗΣ ΚΛΥΝ, ΜΑΡΚΟΣ ΣΕΦΕΡΛΗΣ, ΜΑΡΙΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΟΝΩΡΟΣ, ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ως επίσης και πολλά κατά καιρούς παιδικά θέατρα, θέατρα σκιών και άλλες πολλές εκδηλώσεις .....

Η ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ άντεξε στη λαίλαπα της τηλεόρασης και του video ενώ όλοι οι άλλοι κινηματογράφοι παραδόθηκαν άνευ όρων στην ανέγερση πολυκατοικιών και market τροφίμων, πλην των κινηματογράφων Αχίλλειον & Lido .Το 1994 με εισήγηση του Δήμου Βόλου, της Νομαρχίας Μαγνησίας και της 5ης Εφορίας Νεοτέρων Μνημείων με επιστολή προς το Υπουργείο Πολιτισμού η Εξωραϊστική κρίθηκε ομόφωνα ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΚΤΙΡΙΟ ως σημείο αναφοράς της πόλης.

Η ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ πρόβαλε πάντα ταινίες πρώτης προβολής και συνεχίζει να προβάλει ταινίες παράλληλα με τις άλλες μεγάλες πόλεις πάντα επιλεγμένες και ποιοτικές. Από την οθόνη της πέρασαν γενιές αστέρων, από τα καθίσματα της εκατομμύρια θεατές, ο χρόνος περνώντας δίπλα της άφησε μια μοναδική ατμόσφαιρα διαχρονικής κομψότητας. Σήμερα και 81 ολόκληρα χρόνια μετά, ένας από τους ιστορικούς και ελάχιστους πλέον θερινούς κινηματογράφους της Ελλάδος η «ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΗ» συνεχίζει να σας προσφέρει Μοναδικές Νύχτες Σινεμά..

Εξοπλισμός.

Ο βαθμός ανανέωσης του εξοπλισμού ( ήχος, μηχανή προβολής, bar ) δεν παρουσιάζει διαφοροποιήσεις συσχετιζόμενες με το έτος ανάληψης της δ/νσης

του κινηματογράφου, δηλαδή ανεξαρτήτως παλαιότητας κινηματογράφου και χρονολογίας ανάληψης της σημερινής δ/νσης οι αλλαγές παρουσιάζουν την ίδια εικόνα.

Από τη διασταύρωση του έτους κτήσης του εξοπλισμού (ήχος, μηχανή προβολής, bar) με τη χρονική περίοδο που η σημερινή δ/νση ανέλαβε κάθε κινηματογράφο, προκύπτουν παρόμοια ποσοστά εν σχέσει με τα αντίστοιχα των απλών κατανομών. Οι μικρές ποσοστιαίες αποκλίσεις οφείλονται στη διαφορά του συνολικού αριθμού των απαντησάντων και στις 2 σχετικές ερωτήσεις.

Ο εξοπλισμός του ήχου έχει αποκτηθεί προσφάτως (μεταξύ 1990 και 1994) από τους περισσότερους κινηματογράφους (62- ποσοστό 65,3%) στα πλαίσια ευρύτερων βελτιώσεων και ανακαινίσεων που έγιναν, κατά βάση από τους επιχειρηματίες που ανέλαβαν τη λειτουργία τους.

25 κινηματογράφοι προμηθεύτηκαν εξοπλισμό ήχου μεταξύ των ετών 1980-89 (ποσοστό 26,3%), ενώ 8 κινηματογράφοι διαθέτουν παλαιωμένο εξοπλισμό ήχου, αποκτηθέντα προ του 1980 (ποσοστό 8,4%).

Περισσότερο εκσυγχρονισμένοι είναι οι Αθηναϊκοί κινηματογράφοι (60 με πρόσφατο εξοπλισμό) έναντι των Θεσσαλονικιών (μόνον 20 κινηματογράφοι αντιστοίχως).

Στην ανανέωση του εξοπλισμού ήχου συντέλεσε σε σημαντικό βαθμό η ανάγκη ανταπόκρισης στις τεχνολογικές βελτιώσεις που έγιναν τα τελευταία χρόνια στον τομέα αυτό, ενώ αντιθέτως η ανανέωση των μηχανών προβολής έγινε σε σαφώς μικρότερη κλίμακα.

Έτσι, 43 κινηματογράφοι (38 Α+5 Θ -ποσοστό 46,7%) απέκτησαν μηχανή προβολής μεταξύ 1990 - 94, 30 κινηματογράφοι διατήρησαν μηχανήματα με έτος κτήσης μεταξύ 1980 - 89 (ποσοστό 32,6%), ενώ 19 κινηματογράφοι (ποσοστό 20,7%) έμειναν με τις παλαιωμένες μηχανές προβολής (έτος κτήσης προ του 1980). Πρέπει να διευκρινισθεί ότι αρκετοί κινηματογράφοι δεν ανανέωσαν μεν τις μηχανές προβολής, τις μετασκεύασαν όμως έτσι ώστε να λειτουργούν με «λυχνίες». Εάν η προμήθεια μεταχειρισμένων μηχανημάτων με «λυχνία¨ συνυπολογισθεί στην ανανέωση των μηχανών προβολής, τότε η ποσοστιαία κατανομή νέων και παλαιών μηχανών γίνεται 51,5% και 48,5% αντιστοίχως .Μοναδικός παραμένει στο Βόλο ο ενας θερινός σινεμάς με

πρόσφατη αντικατάσταση ηχητικού συστήματος μέσω οπτικής ίνας η αναμετάδωση του ήχου, και μια σειρά άλλων τεχνολογικών μέσων ήχου..

Η διαπίστωση που προκύπτει και από άλλες ενδείξεις για το σημαντικό ρόλο που παίζει το καλά οργανωμένο bar στην λειτουργία των θερινών κινηματογράφων επιβεβαιώνεται από την έρευνα, καθότι 54 κινηματογράφοι (ποσοστό 62,1%) προχώρησαν σε βελτίωση των υποδομών και του εξοπλισμού του bar μεταξύ των ετών 1990 - 94. Για 24 κινηματογράφους (27,6 %) ο εξοπλισμός του bar παραμένει ίδιος από τα έτη 1980 - 89 και για 9 κινηματογράφους (10,3%) ακόμη παλαιότερος (με έτος κτήσης προ του 1980).

Τα προσφερόμενα προϊόντα φαίνεται να παραμένουν σε γενικές γραμμές ίδια, με τα αναψυκτικά και τυποποιημένα προϊόντα (chips, παγωτά κλπ) να εκπροσωπούν το 89,7%.

6 κινηματογράφοι (ποσοστό 6,2%) προσφέρουν και μεζεδάκια παρασκευής τους ενώ 4 κινηματογράφοι έχουν οργανωμένο bar με αλκοολούχα ποτά